Başvuru
Kedi sözlüğü
Veteriner muayenesinde duyduğunuz bir kısaltma, mama etiketindeki bir oran ya da sahiplenme ilanındaki bir ifade aklınıza takıldıysa burada kısa bir açıklamasını bulabilirsiniz. Konuyu ayrıntılı anlatan bir yazımız varsa terimin altına bağlantısını ekledik.
Sözlükte 126 terim var.
Aharfiyle başlayan terimler
- Alt tüyGenetik ve görünüm
- Diğer adları: astar, undercoat, yün tüy
- Üst tüylerin altında kalan, yumuşak ve yoğun tüy katmanıdır. Isıyı tutar; mevsim geçişlerinde bol miktarda dökülür ve düzenli taranmadığında keçeleşir.
- Ayrıntılı bilgi: Alt tüy
- AstımSağlık
- Diğer adları: feline asthma, kedi astımı
- Hava yollarının daralmasıyla öksürük, hırıltı ve nefes darlığına yol açan bir hastalıktır. Öksürük nöbeti dışarıdan kusmaya hazırlanma gibi görünebilir; ağzı açık soluyan bir kedi acil olarak muayene edilmelidir.
- Ayrıntılı bilgi: Astım
- Aşı karnesiSahiplenme
- Diğer adları: sağlık karnesi, pet pasaportu, hayvan pasaportu
- Kedinin aşılarının, parazit uygulamalarının ve mikroçip numarasının işlendiği belgedir. Her veteriner ziyaretinde yanınızda bulundurmanız, yeni bir hekimin kedinin geçmişini hızla görmesini sağlar.
- Ayrıntılı bilgi: Aşı karnesi
- Av oyunuDavranış
- Diğer adları: olta oyuncak, interaktif oyun, wand toy
- Olta tipi bir oyuncakla kedinin pusuya yatma, kovalama ve yakalama davranışlarını taklit eden oyundur. Oyun kedinin ‘avı’ yakalamasıyla bittiğinde ve ardından küçük bir öğün verildiğinde kedi daha çok doyum bulur.
- Ayrıntılı bilgi: Av oyunu
Bharfiyle başlayan terimler
- BarınakSahiplenme
- Diğer adları: hayvan barınağı, shelter
- Belediyelerin ya da derneklerin sahipsiz hayvanlara baktığı yerdir. Barınaktan sahiplenilen kedinin çoğu zaman bir sağlık kaydı olur; aşı, parazit uygulaması ve kısırlaştırma durumunu sormak iyi bir başlangıçtır.
- Ayrıntılı bilgi: Barınak
- BCSBeslenme
- Diğer adları: vücut kondisyon skoru, body condition score, kondisyon puanı
- Kedinin kilosunu tartıdan bağımsız olarak kaburgaları, beli ve karın hattını gözle ve elle değerlendirerek puanlama yöntemidir. En yaygın kullanılan ölçek dokuz basamaklıdır ve bu ölçekte 4 ile 5 arası ideal kabul edilir.
- Ayrıntılı bilgi: BCS
- Bitkisel kumBakım
- Diğer adları: tofu kum, mısır kumu, pelet kum, odun kumu
- Tofu, mısır, odun ya da kâğıt gibi bitkisel malzemelerden yapılan kumlardır. Bazıları topaklanır, bazıları pelet halindedir; kediniz yeni kumu kullanmak istemezse eskisine dönmek en doğrusudur.
- Ayrıntılı bilgi: Bitkisel kum
- BrakisefaliGenetik ve görünüm
- Diğer adları: basık yüz, brachycephaly, brakisefalik
- Kafatasının kısa, burnun basık olduğu yüz yapısıdır. İran ve Egzotik Shorthair gibi ırklarda görülür; dar burun delikleri, göz yaşarması ve sıcakta nefes almakta zorlanma bu yapıyla ilişkilidir.
- Ayrıntılı bilgi: Brakisefali
Charfiyle başlayan terimler
- CKDSağlık
- Diğer adları: kronik böbrek hastalığı, KBH, böbrek yetmezliği
- Böbreklerin işlevini yavaş yavaş yitirdiği ve özellikle yaşlı kedilerde sık görülen bir hastalıktır. Çok su içme, sık ve bol idrar yapma ve kilo kaybı ilk fark edilen belirtiler arasındadır.
- Ayrıntılı bilgi: CKD
Çharfiyle başlayan terimler
- Çene takırdatmaDavranış
- Diğer adları: chattering, chirping, kuş sesi
- Kedinin pencereden kuş ya da böcek izlerken çenesini hızla titreterek kesik kesik sesler çıkarmasıdır. Av heyecanıyla ilgili olduğu düşünülür ve normal bir davranıştır.
- Çevre zenginleştirmeDavranış
- Diğer adları: enrichment, ev içi zenginleştirme
- Kedinin avlanma, tırmanma, saklanma ve keşfetme ihtiyaçlarını ev içinde karşılamak için yapılan düzenlemelerin tümüdür. Duvar rafları, pencere önü oturakları, mama bulmacaları ve günlük oyun bunun parçalarıdır.
- Ayrıntılı bilgi: Çevre zenginleştirme
- Çiğ beslemeBeslenme
- Diğer adları: BARF, raw feeding, çiğ et
- Kediyi pişirilmemiş et ve sakatatla besleme yaklaşımıdır. Salmonella gibi bakteriler ve parazitler açısından hem kedi hem de evdekiler için risk taşır; denemeyi düşünüyorsanız önce veteriner hekiminizle konuşun.
- Ayrıntılı bilgi: Çiğ besleme
Dharfiyle başlayan terimler
- DermatofitozSağlık
- Diğer adları: mantar, ringworm, saçkıran
- Deride, tüyde ve tırnakta yaşayan mantarların yol açtığı bir enfeksiyondur. Genellikle yuvarlak, tüysüz ve kepekli alanlar şeklinde görülür; insanlara ve diğer hayvanlara da bulaşabildiği için tanı ve tedavi veteriner hekimle yapılır.
- Ayrıntılı bilgi: Dermatofitoz
- Dış parazitSağlık
- Diğer adları: pire, kene, ektoparazit, dış parazit damlası
- Pire, kene ve akar gibi deride ya da kulakta yaşayan parazitlerdir. Pire tedavisinde evdeki bütün hayvanlar birlikte ele alınır; köpekler için üretilmiş bazı damlalar kedilerde ağır zehirlenmeye yol açar.
- Ayrıntılı bilgi: Dış parazit
- Diş fırçalamaBakım
- Diğer adları: ağız bakımı, kedi diş macunu
- Kedinin dişlerini kediler için üretilmiş bir macun ve yumuşak bir fırçayla temizlemektir. İnsan diş macunu kediler için uygun değildir; alıştırmaya küçük adımlarla ve mümkünse yavrulukta başlamak işi kolaylaştırır.
- Ayrıntılı bilgi: Diş fırçalama
- Diş rezorpsiyonuSağlık
- Diğer adları: FORL, diş erimesi, tooth resorption
- Dişin yapısının kendi kendine yıkıma uğradığı, kedilerde sık görülen ve ağrılı bir diş sorunudur. Kediler ağrıyı iyi sakladığı için çoğu zaman ancak ağız muayenesi ve diş röntgeniyle fark edilir.
- Ayrıntılı bilgi: Diş rezorpsiyonu
- DiyabetSağlık
- Diğer adları: şeker hastalığı, diabetes mellitus
- Vücudun kan şekerini düzenleyemediği bir hastalıktır ve kilolu kedilerde risk daha yüksektir. Çok su içme, çok idrar yapma ve iştah artarken kilo kaybı tipik belirtilerdir.
- Ayrıntılı bilgi: Diyabet
- Duman renkGenetik ve görünüm
- Diğer adları: smoke, dumanlı
- Tüy uçlarının koyu, diplerinin ise neredeyse beyaz olduğu renk tipidir. Kedi dururken düz renkli görünür; hareket ettiğinde ya da tüyü aralandığında açık renkli alt kısım ortaya çıkar.
Fharfiyle başlayan terimler
- Fel d 1Sağlık
- Diğer adları: kedi alerjeni
- Kedilerin tükürüğünde ve deri salgılarında bulunan, kedi alerjisinin başlıca nedeni olan proteindir. Kedi kendini yaladıkça tüylerine yayılır, dökülen tüyler de ev tozuna karışır.
- Ayrıntılı bilgi: Fel d 1
- FeLVSağlık
- Diğer adları: kedi lösemi virüsü, feline leukaemia virus, kedi lösemisi
- Yakın temas, ortak kap kullanımı ve karşılıklı yalanma yoluyla kediden kediye bulaşan bir virüstür. Kalıcı enfeksiyonda kansızlık, bağışıklık zayıflaması ve bazı kanser türleri görülebilir; dışarı çıkan kediler için aşısı vardır.
- Ayrıntılı bilgi: FeLV
- Feromon difüzörüDavranış
- Diğer adları: feromon, yatıştırıcı koku
- Kedinin yüz salgılarındaki bazı kokuların yapay benzerlerini ortama yayan cihazdır. Taşınma ya da yeni bir kedi gibi değişikliklerde bazı kedilere yardımcı olabilir, ancak tek başına bir çözüm değildir.
- Ayrıntılı bilgi: Feromon difüzörü
- FIPSağlık
- Diğer adları: feline infectious peritonitis, kedi enfeksiyöz peritoniti
- Kedilerde yaygın olan koronavirüsün vücutta değişime uğramasıyla ortaya çıkan ağır bir hastalıktır. En sık genç kedilerde görülür; geçmeyen ateş, kilo kaybı ya da karında sıvı birikmesiyle kendini gösterebilir ve tanı ile tedavi kararı veteriner hekime aittir.
- FIVSağlık
- Diğer adları: kedi bağışıklık yetmezliği virüsü, feline immunodeficiency virus, kedi AIDS’i
- Kedinin bağışıklık sistemini yavaş yavaş zayıflatan bir virüstür ve çoğunlukla ısırık yoluyla bulaşır. İnsana ve köpeğe geçmez; FIV taşıyan birçok kedi uzun yıllar evde sakin bir hayat sürer.
- Ayrıntılı bilgi: FIV
- Flehmen tepkisiDavranış
- Diğer adları: flehmen, flehmen response
- Kedinin ağzını hafifçe aralayıp üst dudağını geri çekerek bir süre donup kalmasıdır. Bu sırada kokuyu damağındaki Jacobson organına yönlendirir; çoğunlukla başka bir kedinin kokusuyla karşılaştığında görülür ve tamamen normaldir.
- FLUTDSağlık
- Diğer adları: alt idrar yolu hastalığı, feline lower urinary tract disease
- Mesaneyi ve idrar yolunu etkileyen sorunların ortak adıdır; kristaller, taşlar, enfeksiyon ve idiyopatik sistit bu gruba girer. Sık sık kum kabına gidip çok az idrar yapan bir kedi, özellikle de erkekse, aynı gün muayene edilmelidir.
- Ayrıntılı bilgi: FLUTD
Gharfiyle başlayan terimler
- Geçici yuvaSahiplenme
- Diğer adları: foster, geçici ev, geçici bakım evi
- Kalıcı evini bulana kadar bir kediye evinde bakan gönüllüye ya da bu eve verilen addır. Geçici yuvada kalan kedinin karakteri daha iyi tanındığı için sahiplenecek kişiye daha doğru bilgi verilebilir.
- Ayrıntılı bilgi: Geçici yuva
- Göz yaşı lekesiBakım
- Diğer adları: tear staining, göz altı lekesi
- Özellikle basık yüzlü kedilerde göz altında biriken yaşın tüyü kahverengiye boyamasıdır. Nemli bir pamukla yapılan günlük temizlik işe yarar; akıntı sarı ya da yeşilse veya göz kızarıksa veteriner hekime gösterin.
- Ayrıntılı bilgi: Göz yaşı lekesi
- Güvenli odaSahiplenme
- Diğer adları: tek oda, başlangıç odası, base camp
- Eve yeni gelen kedinin ilk günlerini geçirdiği; mama, su, kum kabı ve saklanma yeri bulunan sakin odadır. Kedi evin geri kalanını ancak bu odada rahatladıktan sonra keşfetmeye başlar.
- Ayrıntılı bilgi: Güvenli oda
Hharfiyle başlayan terimler
- Ham külBeslenme
- Diğer adları: crude ash, inorganik madde
- Mama yakıldığında geriye kalan mineral kısmını gösterir. Bir katkı maddesi değildir; kalsiyum, fosfor ve magnezyum gibi minerallerin toplamıdır.
- Ayrıntılı bilgi: Ham kül
- Ham proteinBeslenme
- Diğer adları: crude protein
- Etikette yazan protein oranıdır ve mamadaki azot miktarından hesaplanır. Proteinin ne kadar olduğunu gösterir, ama kaynağını ya da ne kadar iyi sindirildiğini göstermez.
- Ayrıntılı bilgi: Ham protein
- HCMSağlık
- Diğer adları: hipertrofik kardiyomiyopati, kalp kası kalınlaşması
- Kalp kasının kalınlaşmasıyla seyreden ve kedilerde en sık görülen kalp hastalığıdır. Maine Coon ve Ragdoll gibi bazı ırklarda kalıtsal yatkınlık bilinir; uzun süre hiçbir belirti vermeyebilir.
- Ayrıntılı bilgi: HCM
- Hepatik lipidozSağlık
- Diğer adları: yağlı karaciğer, hepatic lipidosis
- Özellikle kilolu bir kedi birkaç gün yemek yemediğinde karaciğerde yağ birikmesiyle gelişen ağır bir hastalıktır. Bu yüzden iştahı kesilen kilolu bir kediyi günlerce beklemeden veterinere götürmek gerekir.
- Ayrıntılı bilgi: Hepatik lipidoz
- HeterokromiGenetik ve görünüm
- Diğer adları: heterochromia, odd-eyed, iki renkli göz
- İki gözün farklı renkte olmasıdır; örneğin biri mavi, diğeri kehribar rengidir. Beyaz tüylü kedilerde, özellikle Van ve Ankara kedilerinde sık görülür. Beyaz ve mavi gözlü kedilerde işitme kaybı daha sık görüldüğü için kedinin seslere tepkisini gözlemlemek iyi olur.
- Ayrıntılı bilgi: Heterokromi
- HipertiroidiSağlık
- Diğer adları: hyperthyroidism, tiroid bezinin aşırı çalışması
- Tiroid bezinin gereğinden fazla hormon üretmesidir ve genellikle orta yaşlı ve yaşlı kedilerde görülür. İyi yemesine rağmen kilo veren, huzursuz ve çok su içen bir kedide akla gelir.
- Ayrıntılı bilgi: Hipertiroidi
- Hipoalerjenik kediGenetik ve görünüm
- Diğer adları: alerji yapmayan kedi, hypoallergenic
- Alerji riskini azalttığı söylenen kediler için kullanılan bir ifadedir. Alerjiye yol açan Fel d 1 proteini bütün kedilerde bulunur; bu yüzden hiçbir ırk için ‘kesinlikle alerji yapmaz’ demek doğru değildir.
- Ayrıntılı bilgi: Hipoalerjenik kedi
Iharfiyle başlayan terimler
- Irk standardıGenetik ve görünüm
- Diğer adları: breed standard
- Bir kedi federasyonunun, bir ırkın gövde, baş, göz, tüy ve renk özelliklerini tarif ettiği yazılı ölçüttür. Sergilerde kediler bu standarda göre değerlendirilir.
- Islak mamaBeslenme
- Diğer adları: konserve mama, pouch, yaş mama
- Yüksek oranda su içeren konserve ya da poşet mamalardır. Az su içen kedilerde günlük sıvı alımını artırmaya yardım eder; açıldıktan sonra kapağı kapatılıp buzdolabında kısa süre saklanır.
- Ayrıntılı bilgi: Islak mama
İharfiyle başlayan terimler
- İç parazitSağlık
- Diğer adları: bağırsak solucanı, solucan, endoparazit, iç parazit uygulaması
- Yuvarlak solucan, tenya ve giardia gibi bağırsakta yaşayan parazitlerdir. İshal, kilo alamama ve yavrularda karın şişkinliğine yol açabilir; koruma takvimi veteriner hekimle birlikte planlanır.
- Ayrıntılı bilgi: İç parazit
- İdiyopatik sistitSağlık
- Diğer adları: FIC, feline idiopathic cystitis, stres sistiti
- Belirgin bir enfeksiyon ya da taş bulunmadan ortaya çıkan mesane iltihabıdır. Stresle yakından ilişkili olduğu düşünülür ve ev içinde yaşayan genç ve kilolu kedilerde daha sık görülür.
- Ayrıntılı bilgi: İdiyopatik sistit
- İdrar işaretlemeDavranış
- Diğer adları: spraying, idrar fışkırtma, markalama
- Kedinin ayakta durup kuyruğunu titreterek dikey yüzeylere az miktarda idrar püskürtmesidir. Kısırlaştırılmamış erkeklerde daha sık görülür; stres ve evdeki diğer kediler de bu davranışı tetikleyebilir.
- Ayrıntılı bilgi: İdrar işaretleme
- İki renkliGenetik ve görünüm
- Diğer adları: bicolor, bicolour
- Beyazın tek bir renkle birlikte görüldüğü desendir. Siyah-beyaz, gri-beyaz ya da sarman-beyaz kediler bu gruba girer.
Jharfiyle başlayan terimler
- Jacobson organıDavranış
- Diğer adları: vomeronazal organ, vomeronasal organ
- Kedinin damağında, ön dişlerinin hemen arkasında bulunan ve feromonları algılayan koku organıdır. Flehmen tepkisi, kedinin bu organa koku taşıma yoludur.
Kharfiyle başlayan terimler
- Kabarık kuyrukDavranış
- Diğer adları: piloereksiyon, tüy kabartma, Cadılar Bayramı duruşu
- Kedinin korktuğunda ya da tehdit hissettiğinde tüylerini ve kuyruğunu kabartmasıdır. Bu sırada kendini daha büyük göstermeye çalışan kediyi kucağa almak yerine ona uzaklaşabileceği bir alan bırakmak daha doğrudur.
- Ayrıntılı bilgi: Kabarık kuyruk
- KaplumbağaGenetik ve görünüm
- Diğer adları: tortoiseshell, tortie, kaplumbağa kabuğu
- Siyah ve turuncu tüylerin, beyaz olmadan birbirine karıştığı desendir. Üç renkli kedilerde olduğu gibi, kaplumbağa desenli kedilerin de neredeyse tamamı dişidir.
- KarantinaSahiplenme
- Diğer adları: ayrı tutma, izolasyon
- Eve yeni gelen kedinin, evdeki diğer kedilerle tanışmadan önce ayrı bir odada tutulduğu dönemdir. Bu süre hem olası hastalıkların bulaşmasını önler hem de iki tarafa birbirinin kokusuna alışmak için zaman tanır.
- Ayrıntılı bilgi: Karantina
- Karma aşıSağlık
- Diğer adları: üçlü aşı, FVRCP, temel aşı
- Panlökopeni, herpes ve calici virüslerine karşı birlikte yapılan temel aşıdır. Yavrulukta birkaç doz halinde başlar ve yetişkinlikte hatırlatma dozlarıyla sürer; takvimi veteriner hekim belirler.
- Ayrıntılı bilgi: Karma aşı
- KeçeleşmeBakım
- Diğer adları: matting, düğümlenme, keçe
- Tüylerin birbirine dolanarak sıkı düğümler oluşturmasıdır. Uzun tüylü kedilerde koltuk altında, karında ve kalçada sık görülür; deriyi çektiği için ağrı verebilir ve büyük keçeleri makasla kesmeye çalışmak deriyi yaralayabilir.
- Ayrıntılı bilgi: Keçeleşme
- Kedi çimiDavranış
- Diğer adları: cat grass, buğday çimi, kedi otu
- Kedilerin kemirmesi için saksıda yetiştirilen buğday, arpa ya da yulaf filizleridir. Halk arasında ‘kedi otu’ da denir; ancak Türkçede kediotu adı ayrıca valerian bitkisi için kullanıldığından ikisi sık karıştırılır.
- Ayrıntılı bilgi: Kedi çimi
- Kedi filesiBakım
- Diğer adları: balkon filesi, pencere filesi, cat net
- Pencere ve balkonlara, kedinin düşmesini ya da kaçmasını önlemek için takılan sağlam ağdır. Sineklik bu işi görmez; file çerçeveye vidalanarak ya da sağlam biçimde sabitlenerek takılmalıdır.
- Ayrıntılı bilgi: Kedi filesi
- Kedi gribiSağlık
- Diğer adları: üst solunum yolu enfeksiyonu, herpes, calici, cat flu
- Çoğunlukla herpes ve calici virüslerinin neden olduğu, hapşırma, burun ve göz akıntısıyla seyreden üst solunum yolu enfeksiyonudur. Barınaktan ve sokaktan gelen kedilerde sık görülür; iştahı kesilen ya da nefes almakta zorlanan kedi beklemeden muayene edilmelidir.
- Ayrıntılı bilgi: Kedi gribi
- Kedi nanesiDavranış
- Diğer adları: catnip, Nepeta cataria
- Kokusu birçok kedide yuvarlanma, sürtünme ve coşkulu oyun gibi kısa süreli bir tepkiye yol açan bitkidir. Bağımlılık yapmaz; her kedi tepki vermez ve genç yavrular genellikle ilgisiz kalır.
- Ayrıntılı bilgi: Kedi nanesi
- Kedi tırmığı hastalığıSağlık
- Diğer adları: Bartonella, cat scratch disease
- Bartonella adlı bakterinin kedi tırmığı ya da ısırığıyla insana geçmesiyle ortaya çıkan, çoğu zaman hafif seyreden bir enfeksiyondur. Bakterinin kediler arasında yayılmasında pireler rol oynadığı için düzenli pire koruması riski azaltır.
- Ayrıntılı bilgi: Kedi tırmığı hastalığı
- Kısa bacak geniGenetik ve görünüm
- Diğer adları: akondroplazi, dwarfism, cücelik
- Munchkin kedilerinin kısa bacaklarını oluşturan ve iskelet gelişimini etkileyen kalıtsal özelliktir. Bazı bireylerde omurga ve göğüs kafesi sorunları görüldüğü için ırk, kedi federasyonları arasında tartışmalıdır.
- Ayrıntılı bilgi: Kısa bacak geni
- Kısır kedi mamasıBeslenme
- Diğer adları: sterilised, sterilized, neutered
- Kısırlaştırılmış kedilerin azalan enerji ihtiyacına göre kalorisi düşürülmüş mamalardır. Tek başına yetmez; porsiyonu tartarak vermek de gerekir.
- Ayrıntılı bilgi: Kısır kedi maması
- KısırlaştırmaSağlık
- Diğer adları: spay, neuter, kastrasyon, ovariohisterektomi, kısır
- Dişilerde yumurtalıkların, çoğu zaman rahimle birlikte, erkeklerde ise testislerin alındığı ameliyattır. İstenmeyen gebeliği önler ve kızgınlık davranışlarını sona erdirir; zamanlamaya muayeneden sonra veteriner hekimle birlikte karar verilir.
- Ayrıntılı bilgi: Kısırlaştırma
- KızgınlıkDavranış
- Diğer adları: östrus, heat, kızgınlık dönemi
- Dişi kedinin çiftleşmeye hazır olduğu dönemdir. Yüksek sesle miyavlama, yerde yuvarlanma ve kalçayı kaldırma bu dönemin tipik belirtileridir; kısırlaştırılmamış bir dişi yılda birçok kez kızgınlığa girebilir.
- Ayrıntılı bilgi: Kızgınlık
- Koku sürtmeDavranış
- Diğer adları: bunting, kafa sürtme, kafa tokuşturma, head bump
- Kedinin başını, yanağını ya da gövdesini insanlara ve eşyalara sürtmesidir. Yüzündeki bezlerin salgısıyla o yeri tanıdık bir kokuyla işaretler ve bu genellikle dostça bir davranıştır.
- Ayrıntılı bilgi: Koku sürtme
- Koruyucu yakaBakım
- Diğer adları: Elizabeth yakası, huni, e-collar, ameliyat tulumu
- Ameliyattan ya da yaralanmadan sonra kedinin o bölgeyi yalamasını önleyen huni biçimli yakadır. İlk başta rahatsız görünse de çoğu kedi bir iki gün içinde alışır; bazı durumlarda yerine ameliyat tulumu da kullanılabilir.
- Ayrıntılı bilgi: Koruyucu yaka
- Kuduz aşısıSağlık
- Diğer adları: rabies, kuduz
- Kuduz, sinir sistemini etkileyen, insanlara da bulaşabilen ve belirtiler başladıktan sonra ölümcül seyreden bir hastalıktır. Kuduz aşısı yurt dışı yolculuklarında da istenir; kedinizin programına ne zaman ekleneceğini veterinerinizle konuşun.
- Ayrıntılı bilgi: Kuduz aşısı
- Kulak akarıSağlık
- Diğer adları: otodectes, ear mites, kulak uyuzu
- Kulak kanalında yaşayan, yoğun kaşıntıya ve kahve telvesine benzeyen koyu bir kire yol açan küçük parazitlerdir. Yavrularda ve sokaktan gelen kedilerde sık görülür ve başka kedilere kolayca geçer.
- Ayrıntılı bilgi: Kulak akarı
- Kulak işaretiSahiplenme
- Diğer adları: ear tip, kulak kesiği, kulak çentiği
- Kısırlaştırılmış sokak kedisini uzaktan tanıyabilmek için kulağın ucundan küçük bir parçanın alınması ya da kulağa çentik atılmasıdır. İşlem, kedi kısırlaştırma sırasında narkoz altındayken yapılır.
- Kum kabı kuralıBakım
- Diğer adları: n+1 kuralı, kedi sayısı artı bir
- Evdeki kedi sayısından bir fazla kum kabı bulundurma önerisidir; örneğin iki kedi için üç kap. Kapların farklı ve sakin yerlere konması, kedilerin birbirinin yolunu kesmesini önler.
- Ayrıntılı bilgi: Kum kabı kuralı
- Kuru maddeBeslenme
- Diğer adları: dry matter, KM, DM
- Mamadaki su çıkarıldıktan sonra geriye kalan kısımdır. Islak ve kuru mamaları karşılaştırırken etiketteki değerleri kuru maddeye çevirmek gerekir; örneğin yüzde 80 nem ve yüzde 10 ham protein içeren bir ıslak mama, kuru madde bazında yüzde 50 protein içerir.
- Ayrıntılı bilgi: Kuru madde
- Kuyruksuzluk geniGenetik ve görünüm
- Diğer adları: Manx geni, Manx sendromu, taillessness
- Manx kedilerinde kuyruğun kısa kalmasına ya da hiç olmamasına yol açan gendir. Omurganın alt kısmını da etkileyebildiği için bazı kedilerde sinir, tuvalet ve dışkılama sorunları görülür.
- Ayrıntılı bilgi: Kuyruksuzluk geni
Lharfiyle başlayan terimler
- Laktoz intoleransıBeslenme
- Diğer adları: süt şekeri, inek sütü
- Yetişkin kedilerin çoğunun süt şekerini sindirecek enzimi yeterince üretememesidir. İnek sütü bu yüzden ishale yol açabilir; annesiz yavrulara da inek sütü değil, yavru kediler için üretilmiş süt ikamesi verilir.
- Ayrıntılı bilgi: Laktoz intoleransı
Mharfiyle başlayan terimler
- Mama bulmacasıDavranış
- Diğer adları: puzzle feeder, zekâ oyuncağı, yavaş besleme kabı
- Kedinin içindeki mamayı patisiyle çıkarmaya çalıştığı oyuncaktır. Hızlı yemeyi yavaşlatır ve evde canı sıkılan bir kediye avlanmaya benzer bir uğraş sunar.
- Ayrıntılı bilgi: Mama bulmacası
- MelezGenetik ve görünüm
- Diğer adları: karışık ırk, ev kedisi, domestic shorthair, DSH
- Belirli bir ırkın soyundan gelmeyen kedilere verilen addır. Türkiye’deki ev ve sokak kedilerinin büyük çoğunluğu bu gruptadır; sağlık durumları da ırk kedilerinde olduğu gibi her kedide ayrı değerlendirilir.
- Ayrıntılı bilgi: Melez
- MırlamaDavranış
- Diğer adları: purring, mırıldanma
- Kedinin nefes alıp verirken gırtlağında oluşturduğu titreşimli sestir. Çoğu zaman memnuniyet anlamına gelir; ancak ağrısı olan ya da stres altındaki kediler de kendilerini sakinleştirmek için mırlayabilir.
- Ayrıntılı bilgi: Mırlama
- MikroçipSahiplenme
- Diğer adları: çip, microchip, kimlik çipi
- Pirinç tanesi büyüklüğünde, deri altına yerleştirilen ve üzerinde benzersiz bir numara taşıyan çiptir. Kaybolan bir kedi okuyucuyla tarandığında bu numara sahibine ulaşmayı sağlar; bunun için kayıttaki iletişim bilgilerinin güncel olması gerekir.
- Ayrıntılı bilgi: Mikroçip
Oharfiyle başlayan terimler
- ObeziteBeslenme
- Diğer adları: aşırı kilo, şişmanlık, obesity
- Kedinin ideal kilosunun belirgin biçimde üzerinde olmasıdır ve diyabet, eklem ağrısı ve karaciğer sorunları riskini artırır. Değerlendirmede tartının yanında vücut kondisyon skoru da kullanılır.
- Ayrıntılı bilgi: Obezite
- Okşama saldırganlığıDavranış
- Diğer adları: petting-induced aggression, sevilirken ısırma
- Keyifle sevilen bir kedinin aniden ısırması ya da pati atmasıdır. Kuyruğun sertçe sallanması, sırt derisinin seğirmesi ve kulakların yana dönmesi genellikle bu tepkiden önce gelen işaretlerdir.
- Ayrıntılı bilgi: Okşama saldırganlığı
- OsteokondrodisplaziGenetik ve görünüm
- Diğer adları: katlanmış kulak, fold geni, OCD
- Scottish Fold kedilerinin kulağını katlayan genin kıkırdak ve kemik gelişimini de etkilemesiyle ortaya çıkan durumdur. Eklemlerde ağrılı değişikliklere yol açabilir; kulağı katlanmış her kedi bu açıdan risk taşır.
- Ayrıntılı bilgi: Osteokondrodisplazi
Pharfiyle başlayan terimler
- PanlökopeniSağlık
- Diğer adları: panleukopenia, kedi gençlik hastalığı, kedi parvovirüsü, FPV
- Özellikle aşısız yavru kedilerde ağır kusma, ishal ve bağışıklık çökmesine yol açan, ortamda uzun süre canlı kalabilen bir virüs hastalığıdır. Karma aşının temel parçalarından biridir ve aşıyla büyük ölçüde önlenebilir.
- Ayrıntılı bilgi: Panlökopeni
- PedigriSahiplenme
- Diğer adları: pedigree, soy belgesi, şecere
- Bir kedinin atalarını birkaç kuşak geriye doğru gösteren belgedir. Bir federasyona kayıtlı üreticiler tarafından düzenlenir ve tek başına kedinin sağlıklı olduğunu kanıtlamaz.
- PKDSağlık
- Diğer adları: polikistik böbrek hastalığı, polycystic kidney disease
- Böbreklerde zamanla büyüyen, sıvı dolu keselerin oluştuğu kalıtsal bir hastalıktır. Özellikle İran kedisi ve bu soydan gelen ırklarda görülür; genetik test ve ultrasonla taranabilir.
- Ayrıntılı bilgi: PKD
- PointGenetik ve görünüm
- Diğer adları: renk noktası, colorpoint, colourpoint, Siyam deseni
- Kulak, yüz, pati ve kuyruk gibi vücudun daha serin kısımlarının koyu, gövdenin ise açık renkte olduğu desendir. Bu renk dağılımı sıcaklığa duyarlı bir enzimden kaynaklanır; Siyam ve Birman bu desenin bilinen örnekleridir.
- Ayrıntılı bilgi: Point
- PolidaktiliGenetik ve görünüm
- Diğer adları: polydactyly, fazla parmak, Hemingway kedisi
- Patilerde normalden fazla parmak bulunmasıdır. Kalıtsal bir özelliktir ve en sık ön patilerde görülür; çoğu zaman kediyi rahatsız etmez, ama fazladan tırnakların ete batmaması için düzenli kontrol gerekir.
- Ayrıntılı bilgi: Polidaktili
Rharfiyle başlayan terimler
- RapelSağlık
- Diğer adları: hatırlatma dozu, booster
- İlk aşı serisinden sonra bağışıklığı korumak için belirli aralıklarla tekrarlanan aşı dozudur. Aralık, aşının türüne ve kedinin maruz kaldığı riske göre bir ile üç yıl arasında değişir.
- Ayrıntılı bilgi: Rapel
- RegürjitasyonSağlık
- Diğer adları: geri çıkarma, regurgitation
- Yutulan yiyeceğin öğürme ve karın kasılması olmadan, çoğu zaman yemekten hemen sonra geri gelmesidir. Kusmadan farklı bir durumdur; hangisini gördüğünüzü veteriner hekime anlatmak tanıyı kolaylaştırır.
- Ayrıntılı bilgi: Regürjitasyon
Sharfiyle başlayan terimler
- Sahiplendirme sözleşmesiSahiplenme
- Diğer adları: sahiplenme sözleşmesi, adoption contract
- Bazı dernek ve gönüllülerin sahiplendirme sırasında imzalattığı, kısırlaştırma ve bakım gibi sorumlulukları yazan belgedir. Maddelerini dikkatle okumak aynı zamanda kedinin geçmişi hakkında soru sormak için iyi bir fırsattır.
- Ayrıntılı bilgi: Sahiplendirme sözleşmesi
- SahiplenmeSahiplenme
- Diğer adları: adoption, sahiplendirme, yuva bulma
- Sokaktan, barınaktan ya da bir gönüllüden bir kediyi evinize almanızdır. Türkiye’de evlere giren kedilerin çoğu bu yolla gelir; sahiplenme ücretsiz olsa da aşı, kısırlaştırma ve bakım masrafları yeni ailesine aittir.
- Ayrıntılı bilgi: Sahiplenme
- Saklanma yeriBakım
- Diğer adları: saklanma kutusu, hide box
- Kedinin korktuğunda ya da dinlenmek istediğinde çekildiği kapalı alandır. Bir karton kutu bile bu işi görür; yeni gelen bir kedinin saklanabileceği bir yerinin olması eve uyumunu kolaylaştırır.
- Ayrıntılı bilgi: Saklanma yeri
- SarmanGenetik ve görünüm
- Diğer adları: turuncu kedi, kızıl kedi, ginger, orange tabby
- Turuncu ya da kızıl tüylü kedilere halk arasında verilen addır. Turuncu renk geni X kromozomu üzerinde taşındığı için sarmanların çoğu erkektir, ama dişi sarman da vardır.
- Serbest beslemeBeslenme
- Diğer adları: ad libitum, kap hep dolu, free feeding
- Mama kabının gün boyu dolu bırakılmasıdır. Birçok kedide fark ettirmeden kilo aldırdığı için ölçülü öğünler genellikle daha güvenli bir düzendir.
- Ayrıntılı bilgi: Serbest besleme
- Sıcak çarpmasıSağlık
- Diğer adları: heat stroke, hipertermi
- Vücut ısısının tehlikeli ölçüde yükselmesidir. Ağzı açık soluyan, sersemleyen ya da kusan bir kediyi serin bir yere alın ve beklemeden, vakit kaybetmeden veterinere götürün.
- Ayrıntılı bilgi: Sıcak çarpması
- Silika kumBakım
- Diğer adları: kristal kum, silica litter
- Nemi emen silika jel tanelerinden oluşan kumdur. Kokuyu iyi tutar ama topaklanmaz; bazı kediler tanelerin patisindeki hissinden hoşlanmaz ve yavrularda yutma riskine dikkat etmek gerekir.
- Ayrıntılı bilgi: Silika kum
- Sokak kedisiSahiplenme
- Diğer adları: mahalle kedisi, topluluk kedisi, community cat
- Belirli bir sahibi olmadan bir mahallede yaşayan ve çoğu zaman oradaki insanlarca beslenen kedilerdir. İnsana alışkın olanlar eve kolayca uyum sağlayabilir; insanla hiç temas etmemiş yetişkin kediler ise ev hayatında zorlanabilir.
- Ayrıntılı bilgi: Sokak kedisi
- Sosyalleşme dönemiDavranış
- Diğer adları: sosyalizasyon, socialisation
- Yavru kedinin insanlara, seslere ve başka hayvanlara en kolay alıştığı erken dönemdir ve yaklaşık 2 ile 7 haftalık yaşlar arasına denk gelir. Bu dönemde nazikçe elle tutulan yavrular, yetişkinlikte insanlara daha rahat yaklaşır.
- Soy kütüğüSahiplenme
- Diğer adları: registry, kayıt defteri, federasyon kaydı
- FIFe, TICA ve CFA gibi kedi federasyonlarının ırk kedilerini ve ebeveynlerini kaydettiği resmi kayıt sistemidir. Pedigri belgesi bu kayda dayanarak düzenlenir.
- StruvitSağlık
- Diğer adları: idrar kristali, struvite
- İdrarda oluşabilen magnezyum amonyum fosfat kristalleridir. Bazı struvit taşları özel diyetle çözülebildiği için idrar kristali saptanan kedilerde mama seçimi veteriner hekimle birlikte yapılır.
- Ayrıntılı bilgi: Struvit
- Su çeşmesiBeslenme
- Diğer adları: water fountain, kedi çeşmesi
- Suyu sürekli dolaştırarak taze tutan su kabıdır. Akan suyu seven kedilerin daha çok içmesine yardım edebilir; düzenli temizlenmesi ve filtresinin değiştirilmesi gerekir.
- Ayrıntılı bilgi: Su çeşmesi
Tharfiyle başlayan terimler
- Tahıl içermeyen mamaBeslenme
- Diğer adları: tahılsız, grain-free
- İçeriğinde buğday, mısır ya da pirinç gibi tahıllar bulunmayan mamalardır. Çoğu kedi için şart değildir; tahılların yerini genellikle patates ya da baklagil gibi başka karbonhidrat kaynakları alır.
- Ayrıntılı bilgi: Tahıl içermeyen mama
- Tam mamaBeslenme
- Diğer adları: complete food, tam ve dengeli mama, tamamlayıcı mama
- Kedinin ihtiyaç duyduğu bütün besinleri tek başına karşılayacak şekilde hazırlanmış mamadır. Etiketinde ‘tamamlayıcı’ yazan ürünler ise ödül ya da ek niteliğindedir ve ana öğünün yerini tutmaz.
- Ayrıntılı bilgi: Tam mama
- Taşıma çantasıBakım
- Diğer adları: taşıma kafesi, taşıma kabı, carrier
- Kediyi veterinere ya da yolculuğa güvenle götürmek için kullanılan kapalı çanta ya da kutudur. Üstten açılabilen, sağlam modeller muayeneyi kolaylaştırır; çantayı evde açık bırakmak kedinin ona alışmasına yardım eder.
- Ayrıntılı bilgi: Taşıma çantası
- TaurinBeslenme
- Diğer adları: taurine
- Kedilerin vücutta yeterince üretemediği ve besinle alması gereken bir amino asittir. Eksikliği kalp kasını ve gözün ağ tabakasını bozabilir; bu yüzden kedi mamalarına eklenir ve köpek maması kediler için yeterli değildir.
- Ayrıntılı bilgi: Taurin
- TekirGenetik ve görünüm
- Diğer adları: tabby, çizgili kedi
- Çizgili, benekli ya da dalgalı desenli kedilere verilen addır; bir ırk değil, bir tüy desenidir. Alındaki ‘M’ işareti bu desenin en tanıdık izidir.
- Ayrıntılı bilgi: Tekir
- TenyaSağlık
- Diğer adları: şerit, tapeworm
- Bağırsakta yaşayan, halka halka bir solucandır. Kedinin anüsü çevresinde ya da yatağında pirinç tanesine benzeyen parçalar görmek tenya işareti olabilir; pireler de bulaşmasında rol oynar.
- Ayrıntılı bilgi: Tenya
- TırmalamaDavranış
- Diğer adları: scratching
- Kedinin tırnaklarının eski kılıfını atmak, kaslarını germek ve koku bırakmak için yaptığı doğal bir davranıştır. Bu davranışın engellenmesi değil, uygun bir tırmalama tahtasına yönlendirilmesi gerekir.
- Ayrıntılı bilgi: Tırmalama
- Tırmalama tahtasıBakım
- Diğer adları: tırmalama direği, scratcher, kedi ağacı, tırmalama kulesi
- Kedinin tırmalama ihtiyacını karşıladığı dikey ya da yatay yüzeydir. Kedinin gerinerek tam boyunu uzatabileceği kadar yüksek ve üzerine abandığında devrilmeyecek kadar sağlam olmalıdır.
- Ayrıntılı bilgi: Tırmalama tahtası
- Tırnağın canlı kısmıBakım
- Diğer adları: quick, pembe kısım, tırnak damarı
- Tırnağın içinde damarların ve sinirlerin bulunduğu pembe bölgedir. Tırnak keserken yalnızca bunun önündeki şeffaf uç alınır; canlı kısma denk gelen kesim kanamaya ve ağrıya yol açar.
- Ayrıntılı bilgi: Tırnağın canlı kısmı
- Tırnak sökümüBakım
- Diğer adları: declaw, onychectomy, tırnak alma
- Tırnakla birlikte parmağın son kemiğinin de alındığı bir ameliyattır. Kalıcı ağrıya ve davranış sorunlarına yol açabildiği için birçok ülkede kısıtlanmıştır ve tırmalamaya bir çözüm olarak görülmemelidir.
- Ayrıntılı bilgi: Tırnak sökümü
- TıslamaDavranış
- Diğer adları: hissing, fısıldama
- Kedinin ağzını açıp havayı sertçe dışarı vererek çıkardığı sestir. Bir saldırı değil, ‘yaklaşma’ uyarısıdır; tıslayan bir kediyi cezalandırmak onu yalnızca daha çok korkutur.
- Ayrıntılı bilgi: Tıslama
- TickedGenetik ve görünüm
- Diğer adları: agouti, bantlı tüy, tikli tüy
- Her tüy telinin üzerinde açık ve koyu bantların sıralandığı tüy tipidir. Kedi uzaktan belirgin çizgiler olmadan, hafif kumlu bir renkte görünür; Habeş (Abisini) kedisi bunun en bilinen örneğidir.
- Ayrıntılı bilgi: Ticked
- TNRSahiplenme
- Diğer adları: kısırlaştır-aşıla-geri bırak, trap-neuter-return, yakala-kısırlaştır-bırak
- Sokak kedilerinin yakalanıp kısırlaştırıldığı, aşılandığı ve alındığı yere geri bırakıldığı uygulamadır. Amaç, kedileri bulundukları yerden koparmadan yeni doğumları azaltmaktır.
- Ayrıntılı bilgi: TNR
- ToksoplazmaSağlık
- Diğer adları: toksoplazmoz, Toxoplasma gondii
- Kedilerin dışkıyla atabildiği bir parazittir; insana en sık çiğ ya da az pişmiş et yoluyla geçer. Hamilelikte kum kabını mümkünse başka birinin her gün temizlemesi önerilir; bu parazit yüzünden kediyi evden uzaklaştırmak gerekmez.
- Ayrıntılı bilgi: Toksoplazma
- Topaklanan kumBakım
- Diğer adları: bentonit kum, clumping litter, kil kum
- Islandığında sert topaklar oluşturan, genellikle bentonit kilinden yapılan kumdur. Topaklar her gün kolayca alınabildiği için kabı temiz tutmayı kolaylaştırır; çoğu kedi ince taneli yapısını sever.
- Ayrıntılı bilgi: Topaklanan kum
- TrikobezoarSağlık
- Diğer adları: tüy yumağı, hairball
- Kedinin kendini yalarken yuttuğu tüylerin midede birikerek oluşturduğu yumaktır. Ara sıra kusulması olağan sayılabilir; sık kusma, kabızlık ya da iştahsızlık varsa veteriner muayenesi gerekir.
- Ayrıntılı bilgi: Trikobezoar
- Tüy dökme dönemiBakım
- Diğer adları: shedding, mevsimsel dökülme, tüy değişimi
- Kedilerin özellikle ilkbaharda ve sonbaharda eski tüylerini daha yoğun döktüğü dönemdir. Ev içinde yaşayan kediler yıl boyunca da tüy dökebilir; bu dönemde sık tarama tüy yumağı riskini azaltır.
- Ayrıntılı bilgi: Tüy dökme dönemi
Üharfiyle başlayan terimler
- Üç renkliGenetik ve görünüm
- Diğer adları: calico, tricolor, tricolour
- Beyaz, siyah ve turuncu lekeleri bir arada taşıyan kedilerdir. Siyah ve turuncu renk X kromozomuyla taşındığı için bu desen neredeyse yalnızca dişilerde görülür; üç renkli erkek kediler çok nadirdir ve genellikle fazladan bir X kromozomu taşırlar.
- Üçüncü göz kapağıSağlık
- Diğer adları: nictitating membrane, üçüncü kapak, perde
- Gözün iç köşesinde bulunan ve normalde pek görünmeyen koruyucu bir zardır. İki gözde birden uzun süre görünür kalması halsizlik ya da hastalık belirtisi olabileceği için veteriner hekime göstermek gerekir.
- Ayrıntılı bilgi: Üçüncü göz kapağı
- ÜreticiSahiplenme
- Diğer adları: breeder, yetiştirici, cattery, kedi evi
- Irk kedisi yetiştiren kişi ya da işletmedir. Sorumlu bir üretici ebeveynlerin sağlık taramalarını paylaşır, yavruyu 12 haftalık olmadan vermez ve yavruyu annesiyle birlikte görmenize izin verir.
- Ayrıntılı bilgi: Üretici
- Üretral tıkanıklıkSağlık
- Diğer adları: idrar tıkanması, idrar yolu tıkanıklığı
- İdrar kanalının kristal, mukus ya da taşla tıkanmasıdır ve erkek kedilerde daha sık görülür. İdrar yapamayan bir kedi saatler içinde hayati tehlikeye girebilir; beklemeyin, vakit kaybetmeden veterinere götürün.
- Ayrıntılı bilgi: Üretral tıkanıklık
Vharfiyle başlayan terimler
- Van deseniGenetik ve görünüm
- Diğer adları: van pattern
- Gövdenin beyaz olduğu, rengin yalnızca başta ve kuyrukta kaldığı desendir. Adını Van Gölü çevresinin kedilerinden alır ve başka ırklarda da görülebilir.
- Ayrıntılı bilgi: Van deseni
- Veteriner diyetiBeslenme
- Diğer adları: reçeteli mama, tedavi maması, prescription diet, diyet maması
- Böbrek, idrar yolu, sindirim ya da alerji gibi belirli bir sağlık sorunu için hazırlanmış mamalardır. Yalnızca veteriner hekim önerisiyle ve onun takibinde kullanılır; sağlıklı bir kediye ‘koruyucu’ diye verilmez.
- Ayrıntılı bilgi: Veteriner diyeti
Yharfiyle başlayan terimler
- YalanmaDavranış
- Diğer adları: grooming, allogrooming, tımar
- Kedinin kendini ya da bir başka kediyi yalayarak temizlemesidir. Birbirini yalayan iki kedi genellikle aralarında bir bağ olduğunu gösterir. Aynı bölgeyi tüyü dökülene kadar yalamak ise kaşıntı, ağrı ya da stres belirtisi olabilir.
- Ayrıntılı bilgi: Yalanma
- Yavaş göz kırpmaDavranış
- Diğer adları: slow blink, kedi öpücüğü
- Kedinin gözlerini yavaşça kapatıp açmasıdır. Rahat ve güvende hissettiğini gösterir; siz de yavaşça göz kırparak karşılık verebilirsiniz.
- Ayrıntılı bilgi: Yavaş göz kırpma
- Yavru mamasıBeslenme
- Diğer adları: kitten maması, kitten
- Büyüme çağındaki kedilerin daha yüksek enerji, protein ve mineral ihtiyacına göre hazırlanmış mamadır. Etiketinde yavru ya da kitten ibaresi aranır; yetişkin mamasına ne zaman geçileceği veteriner hekimle konuşulur.
- Ayrıntılı bilgi: Yavru maması
- Yavru üretim çiftliğiSahiplenme
- Diğer adları: kitten mill, kedi fabrikası, kaçak üretim
- Kazanç için çok sayıda kedinin kötü koşullarda sürekli doğurtulduğu yerlerdir. Satıcı yavruyu annesiyle görmenize izin vermiyorsa, sürekli farklı ırklarda yavru sunuyorsa ya da yavruyu çok küçük yaşta veriyorsa temkinli olun.
- Ayrıntılı bilgi: Yavru üretim çiftliği
- YoğurmaDavranış
- Diğer adları: kneading, hamur yoğurma, pati basma
- Kedinin ön patileriyle sırayla bir yüzeye basmasıdır. Yavrulukta süt akışını artırmak için yapılan bu hareket, yetişkinlikte çoğu zaman rahatlık ve güven işaretidir.
- Ayrıntılı bilgi: Yoğurma
- Yönlendirilmiş saldırganlıkDavranış
- Diğer adları: redirected aggression, yansıtılmış saldırganlık
- Kedinin ulaşamadığı bir uyarana, örneğin pencereden gördüğü başka bir kediye duyduğu gerginliği yakınındaki bir kişiye ya da hayvana yöneltmesidir. Böyle anlarda kediye dokunmamak ve sakinleşmesini beklemek en güvenlisidir.
- Ayrıntılı bilgi: Yönlendirilmiş saldırganlık
- Yüksekten düşme sendromuBakım
- Diğer adları: high-rise syndrome, balkondan düşme
- Kedilerin pencereden ya da balkondan düşmesiyle oluşan yaralanmaların genel adıdır. Çene, göğüs ve bacak yaralanmaları sık görülür; düşen bir kedi iyi görünse bile hemen muayene edilmelidir.
- Ayrıntılı bilgi: Yüksekten düşme sendromu
Zharfiyle başlayan terimler
- Zambak zehirlenmesiSağlık
- Diğer adları: lilyum, lily
- Zambak türlerinin çiçeği, yaprağı, poleni ve hatta vazodaki suyu kedilerde ağır böbrek hasarına yol açabilir. Kediniz zambağı kemirdiyse ya da tüyüne bulaşan poleni yaladıysa beklemeyin, vakit kaybetmeden veterinere götürün.
- Ayrıntılı bilgi: Zambak zehirlenmesi
- ZoomiesDavranış
- Diğer adları: FRAP, gece koşturması, çılgın saat
- Kedinin özellikle akşam ya da gece saatlerinde evin içinde koşturup mobilyalara zıpladığı kısa enerji patlamalarıdır. Gün içinde yeterince oynamayan genç kedilerde daha sık görülür.
- Ayrıntılı bilgi: Zoomies
- ZoonozSağlık
- Diğer adları: zoonotik hastalık, hayvandan insana geçen hastalık
- Hayvanlardan insanlara bulaşabilen hastalıkların genel adıdır. Kediler söz konusu olduğunda dermatofitoz, toksoplazma, kedi tırmığı hastalığı ve kuduz bu gruba girer; FIV ve FeLV ise insana geçmez.
- Zorunlu etoburBeslenme
- Diğer adları: obligate carnivore, katı etobur
- Beslenmesi hayvansal kaynaklı besinlere dayanan canlı demektir. Kediler taurin ve A vitamini gibi bazı besinleri bitkisel kaynaklardan yeterince elde edemedikleri için beslenmelerinin temeli hayvansal proteindir.
- Ayrıntılı bilgi: Zorunlu etobur
Kedinizi yeni sahiplendiyseniz bu terimlerin çoğuyla ilk haftalarda karşılaşacaksınız. İlk kez kedi sahipleniyorum rehberimiz, bu süreci adım adım anlatıyor.