Kedilerde FIV ve FeLV: test ne işe yarar, neye dikkat edilir?

Sokaktan ya da barınaktan gelen bir kedi için evde yapılması gerekenleri sokaktan kedi sahiplenme yazımızda anlattık. Bu yazıda ise o listede sıkça birbirine karıştırılan iki virüsü ele alıyoruz: FIV ve FeLV. İkisi de yalnızca kediler arasında bulaşır. Burada anlatılanlar, test sonucunu yorumlamanın ya da evde ‘pozitif’ veya ‘negatif’ kararı vermenin yerini tutmaz.

İki virüs arasındaki fark nedir?

FIV (kedi bağışıklık yetmezliği virüsü) çoğunlukla ısırık ve kavga yoluyla bulaşır. Virüs tükürükte bulunur ve ortamda uzun süre yaşayamaz. Birçok kedi, tanı konduktan sonra da uzun süre evde sakin bir hayat sürer. Hastalık yavaş ilerler; kilo kaybı, ateş, ağız iltihabı ve tekrarlayan enfeksiyonlar ancak yıllar içinde gündeme gelir.

FeLV (kedi lösemi virüsü) ise daha çok uzun süre aynı kâseyi paylaşma, birbirini yalayarak temizleme ve yakın temas yoluyla yayılır; ısırık ve anne sütü de bulaşma yolları arasındadır. Kalıcı (ilerleyici) enfeksiyonda kansızlık, bağışıklık sisteminin çökmesi ve bazı kanser türleri sık görülür. Belirtiler kediden kediye çok değişir; soluk diş eti tek başına bir şey söylemeye yetmez.

Bu iki hastalığı ‘kedi AIDS’i’ gibi tek bir ifadeyle açıklamak mümkün değildir. FIV ile FeLV birbirinden farklı virüslerdir.

Hangi kedilere test yapılmalı?

Dışarı çıkan, kavga eden, kısırlaştırılmamış ya da eve yeni gelen kediler için veteriner hekim kan testi önerir. Evde tek başına yaşayan ve kavga etmeyen bir kedi için her yıl rutin test şart değildir; ancak kedinin maruz kaldığı risk değişirse test yeniden gündeme gelir.

Yavru bir kedide test pozitif çıkarsa, anneden geçen antikorlar hızlı test kitinin sonucunu yanıltmış olabilir. Bu durumda birkaç ay sonra test tekrarlanır ya da laboratuvar testi yapılır; ilk test şeridine bakarak evde karar vermeyin.

Evde neler yapmalı, nelerden kaçınmalısınız?

Evinizde pozitif bir kedi varsa, onu kısırlaştırmak kavga ve ısırıkların önüne geçer. Kediyi evde tutmak hem diğer kedileri korur hem de onun yeni virüslere yakalanma ihtimalini azaltır. Çiğ et, çiğ yumurta ve açıkta satılan süt bu evlerde ek bir risk oluşturur.

Kavga olmayan bazı evlerde ayrı kâseler ve düzenli dezenfeksiyon yeterli görülebilir; kedileri birbirinden ayırma kararı ise veteriner hekiminizle, evdeki kavga durumuna göre verilir. İnsan ilaçları, ‘antiviral kürler’ ve internette satılan serumlar kesinlikle kullanılmamalıdır.

Pozitif bir kedide de aşı takvimi ve parazit koruması devam eder; program yalnızca sadeleştirilebilir. Testi negatif çıkan ve dışarı çıkan kediler için FeLV aşısı ayrıca değerlendirilir.

Ne zaman veterinere gitmelisiniz?

Kedinizde yememe, kilo kaybı, tekrarlayan ateş, ağız kokusu ya da ağızda yara, soluk diş eti, nefes darlığı veya çökme görürseniz onu aynı gün veterinere götürün. Yeni bir ısırığın ya da yeni bir kediyle tanışmanın ardından ‘bir kit alıp evde bakarız’ demek yeterli olmaz. Ağız kokusu ve kilo kaybı yazılarımız belirtileri anlatır, ama virüs olasılığını ortadan kaldırmaz; bunun için veteriner muayenesi gerekir.