Kedide mantar enfeksiyonu: halka şeklinde tüy dökülmesi

Kedilerde deri mantarı (dermatofitoz), deri, tüy ve bazen tırnakları etkileyen bir mantar enfeksiyonudur. İngilizcede “ringworm” olarak geçse de bir kurtla ilgisi yoktur; adını deride bıraktığı halka şeklindeki izden alır. Yavrularda, yaşlı kedilerde, bağışıklığı zayıf olanlarda ve uzun tüylü kedilerde daha sık görülür.

Belirtiler

• Yuvarlak ya da düzensiz şekilli, tüysüz alanlar; özellikle baş, kulaklar ve ön bacaklarda.
• Bu alanlarda pullanma, kepeklenme ya da kabuklanma.
• Kırık, dağınık görünen tüyler.
• Bazen hafif kaşıntı, bazen hiç kaşıntı olmaması.
• Tırnak çevresinde bozulma.

Bazı kediler, özellikle uzun tüylüler, hiçbir belirti göstermeden mantarı taşıyabilir ve diğer hayvanlara ya da insanlara bulaştırabilir.

Nasıl bulaşır?

Mantar sporları doğrudan temasla ya da kediden dökülen tüyler aracılığıyla yayılır. Taraklar, battaniyeler, yatak ve taşıma kafesi gibi eşyalarda uzun süre canlı kalabilir. İnsana bulaşabildiği için, evde çocuklar, yaşlılar ya da bağışıklığı zayıf kişiler varsa ayrıca dikkatli olmak gerekir. Kendinizde kaşıntılı, halka şeklinde bir kızarıklık fark ederseniz bir hekime danışın.

Tanı veterinerde konur

Tüy dökülmesinin başka birçok nedeni olduğu için yalnızca görüntüye bakarak mantar tanısı konmaz. Veteriner hekiminiz özel bir lambayla inceleme, tüylerin mikroskopta değerlendirilmesi ve mantar kültürü gibi testlerden yararlanabilir. Kültür sonucunun çıkması birkaç hafta sürebilir.

Evde birden fazla hayvan varsa, belirti göstermeseler bile hepsinin kontrol edilmesi gerekebilir. Belirtisiz bir taşıyıcı gözden kaçarsa, tedavi edilen kedi kısa sürede yeniden enfekte olabilir. Bu yüzden veteriner hekiminiz evdeki diğer kedi ve köpekleri de muayene etmek ya da test etmek isteyebilir.

Tedavi genellikle haftalar sürer ve hem kediye uygulanan tedaviyi hem de evin temizliğini kapsar. Tedaviyi, veteriner hekiminiz kontrol testleriyle iyileşmeyi doğrulayana kadar sürdürün. Evde internetten bulunan mantar kremlerini ya da insan ilaçlarını denemeyin; bazıları kedi yaladığında zararlı olabilir.

Evde hijyen

• Tedavi süresince kedinizi kolay temizlenen bir odada tutmak yayılmayı azaltır.
• Kedinize dokunurken ve bakımını yaparken tek kullanımlık eldiven giyin, ardından ellerinizi yıkayın.
• Çocukların hasta kediyle yakın temasını kısıtlayın.
• Evi sık sık süpürün; yatak, battaniye ve oyuncakları sıcak suyla yıkayın.
• Tarak ve fırçaları diğer hayvanlarla paylaştırmayın.
• Taşıma kafesi, tırmalama tahtası ve kedinin sık yattığı yüzeyleri de düzenli olarak temizleyin. Hangi temizlik ürününün mantar sporlarına etkili ve kediniz için güvenli olduğunu veterinerinize sorun.

Temizlik yorucu gelebilir, ama sporlar evde aylarca canlı kalabildiği için tedavinin kalıcı olmasında en az ilaç kadar önemlidir. Tedavi bittikten sonra da bir süre dikkatli olmaya devam edin.

Kedinin kendi tüy bakımı ve eşyaları hakkında daha fazla bilgi için tüy bakımı rehberimize bakabilirsiniz. Sokaktan yeni bir kedi aldıysanız ilk muayenede derisini de kontrol ettirin; bu konuda sokaktan kedi sahiplenme rehberimiz yardımcı olur.

Ne zaman veterinere gitmelisiniz?

Kedinizde yeni bir tüysüz alan, pullanma ya da tırnaklarda değişiklik fark ettiğinizde, evdeki diğer hayvanlara ve insanlara bulaşmadan önce veterinerinizden randevu alın.